Tregjet qetësohen pas marrëveshjes SHBA-Iran, nafta stabilizohet nën 80 dollarë për fuçi
Tregjet aziatike vijojnë të lëvizin me ritme më të moderuara pasi reagimi fillestar pozitiv ndaj marrëveshjes mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për t’i dhënë fund bllokadës detare amerikane dhe për të rihapur Ngushticën e Hormuzit ka nisur të zbehet.
Investitorët mbeten optimistë për uljen e tensioneve në Lindjen e Mesme, por po tregohen më të kujdesshëm ndërsa presin detaje konkrete mbi zbatimin e marrëveshjes.
Në tregun e energjisë, çmimet e naftës po stabilizohen në nivele më të ulëta pas rënies së fortë të ditëve të fundit. Nafta Brent po tregtohet rreth 79.4 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane WTI rreth 76.5 dollarë për fuçi. Stabilizimi vjen pasi tregjet kanë përfshirë tashmë në çmime pritshmëritë për rikthimin gradual të eksporteve iraniane dhe normalizimin e lundrimit në një nga korridoret më të rëndësishme energjetike në botë.
Marrëveshja SHBA-Iran ka nxitur optimizëm në tregjet financiare, pasi investitorët e konsiderojnë atë një hap të rëndësishëm drejt uljes së rrezikut gjeopolitik dhe lehtësimit të presioneve mbi zinxhirët globalë të furnizimit. Megjithatë, analistët theksojnë se fokusi tashmë është zhvendosur te zbatimi praktik i marrëveshjes dhe garancitë për një ulje të qëndrueshme të tensioneve.
Në Japoni, indeksi Nikkei ruajti territor pozitiv, ndërsa tregjet kineze u shfaqën më të përmbajtura për shkak të shqetësimeve mbi ngadalësimin e aktivitetit industrial në Kinë.
Një zhvillim i rëndësishëm për tregun e energjisë ishte eksporti i parë i naftës bruto iraniane në dy muaj. Sipas kompanisë së monitorimit detar TankerTrackers, të paktën dy supertankerë iranianë transportuan rreth 3.8 milionë fuçi naftë bruto, duke kaluar për herë të parë zonën e bllokadës pas arritjes së marrëveshjes me SHBA-në.
Ky eksport konsiderohet si shenja e parë konkrete se marrëveshja po fillon të prodhojë rezultate ekonomike dhe ka forcuar pritjet për rritjen graduale të furnizimit me naftë në tregjet ndërkombëtare.
Sipas informacioneve që kanë dalë deri tani, marrëveshja parashikon zgjatjen e armëpushimit aktual për 60 ditë të tjera, kohë gjatë së cilës palët do të vazhdojnë negociatat për një zgjidhje të përhershme. Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se marrëveshja garanton që Irani nuk do të pajiset me armë bërthamore, ndërsa Teheranit do t’i lejohet të rifillojë shitjet e naftës në tregjet ndërkombëtare.
Një nga sfidat kryesore mbetet rihapja e plotë e Ngushticës së Hormuzit. Uashingtoni kërkon që Irani të vazhdojë me çminimin e zonës dhe heqjen e çdo pengese që mund të rrezikojë trafikun detar. Ekspertët paralajmërojnë se procesi do të jetë kompleks dhe mund të zgjasë, pasi kërkon pajisje të specializuara dhe koordinim të gjerë teknik.
Ndërkohë, Izraeli vazhdon të mbajë një qëndrim skeptik ndaj marrëveshjes. Zyrtarët izraelitë kanë shprehur rezerva për efektivitetin dhe qëndrueshmërinë afatgjatë të saj, ndërsa tensionet në rajon mbeten të pranishme.
Investitorët po monitorojnë gjithashtu nga afër të dhënat ekonomike globale. Në Kinë, përpunimi i naftës bruto ra me 9.1% gjatë muajit maj, niveli më i ulët në gati katër vjet, ndërsa në Shtetet e Bashkuara rezervat e naftës shënuan një rënie më të madhe se parashikimet.
Të gjitha sytë tashmë janë drejtuar nga Gjeneva, ku pritet nënshkrimi formal i marrëveshjes mes SHBA-së dhe Iranit. Tregjet do të ndjekin me vëmendje çdo zhvillim që lidhet me eksportet iraniane, procesin e çminimit të Ngushticës së Hormuzit dhe reagimet politike në rajon.
Për momentin, tregjet duket se kanë reflektuar pjesën më të madhe të optimizmit që solli marrëveshja, ndërsa nafta po stabilizohet nën nivelin e 80 dollarëve për fuçi dhe bursat aziatike po ruajnë fitimet pa përsëritur ritmet e forta të rritjes së ditëve të para.
