Shteti lakuriq, pushteti në hije, drejtësia në vitrinën e mediave.
Nga Vladimir Muçaj
Shqipëria po përballet me një krizë që nuk matet vetëm me emrat e përfshirë në dosje hetimore, por me atë që këto dosje zbulojnë për mënyrën se si funksionon shteti. Rasti i Vlora Hysenit dhe akuzat që lidhen me Ergys Agasin janë dy zhvillime që kërkojnë më shumë se tituj bombastikë: kërkojnë përgjigje për themelet e pushtetit dhe përgjegjësisë institucionale.
Një drejtues i SHISH-it nën masën e arrestit në shtëpi nuk është thjesht një lajm. Është një tronditje institucionale. Dhe pyetja nuk është vetëm çfarë ka ndodhur, por si u arrit deri këtu? Kush e kontrolloi, kush e promovoi dhe kush mban përgjegjësi për dështimet e mundshme të një institucioni që ka të bëjë drejtpërdrejt me sigurinë kombëtare?
Por ndërsa drejtësia duhet të hetojë, një tjetër shqetësim po bëhet gjithnjë e më i dukshëm: SPAK-u dhe shndërrimi i hetimeve në spektakël mediatik.
Le ta themi pa doreza: nxjerrja e pasazheve nga dosjet hetimore në media, përpara se çështjet të shkojnë në gjykim, është një praktikë që një drejtësi serioze duhet ta refuzojë me forcë. Nuk është transparencë të ushqesh publikun me fragmente të përzgjedhura. Nuk është profesionalizëm të lejosh që i dyshuari të dënohet në ekran, ndërsa procesi ligjor është ende në fillimet e tij.
Kur dosja rrjedh në media, por e vërteta ende nuk ka folur në gjykatë, drejtësia rrezikon të kthehet në një produksion televiziv me vulë institucionale.
SPAK-u nuk është krijuar për të prodhuar audiencë, por për të ndërtuar prova. Nuk është ngritur për të kënaqur etjen e portaleve për skandale, por për të garantuar që askush të mos jetë mbi ligjin dhe askush të mos dënohet përpara ligjit.
Ndërsa emri i Ergys Agasit shfaqet në debatin publik, pyetja që duhet të shqetësojë çdo qytetar është më e madhe se një individ: kush e drejton realisht shtetin shqiptar — institucionet apo rrjetet e pushtetit informal?
Nëse akuzat provohen, atëherë përballë nesh nuk kemi vetëm përgjegjësi personale, por një sistem që ka lejuar që ndikimi, afërsia dhe lidhjet të zëvendësojnë meritën, ligjin dhe kontrollin institucional.
Kjo është pornografia e vërtetë e pushtetit: jo trupi i ekspozuar, por shteti i zhveshur nga autoriteti, integriteti dhe përgjegjësia.
Dhe qytetari? Ai mbetet spektatori i një drame ku dosjet rrjedhin, institucionet heshtin dhe pushteti vazhdon të sillet sikur Shqipëria është pronë private.
Një shtet nuk rrëzohet vetëm kur vidhet. Rrëzohet edhe kur institucionet përdoren, drejtësia spektakolarizohet dhe përgjegjësia humbet mes zhurmës së ekraneve.
Kjo nuk është më çështje emrash. Është çështje e vetë gurthemelit të shtetit.
