Nafta, sanksionet dhe Lindja e Mesme/ Strategjia e Putinit për t’u rikthyer në skenë, si telefonata me Trumpin mund të ndryshojë ‘lojën’
Telefonata mes Donald Trump-it dhe Vladimir Putin-it i rikthen disi një rol liderit të Kremlinit në çështjen iraniane. Dhe Putin, i cili nga bllokimi i Ngushticës së Hormuzit ka marrë dhuratën e papritur të rritjes së çmimeve të naftës dhe gazit, po përpiqet të përfitojë sa më shumë nga kjo situatë.
Një ditë pas bisedës me Trump-in, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitrij Peskov, shpjegoi se presidenti rus ka paraqitur disa propozime ndërmjetësimi për konfliktin në Iran dhe se këto “janë ende mbi tryezë”.
Trump vetë kishte aluduar për këtë pas telefonatës, duke thënë se “Putin dëshiron të ndihmojë” në uljen e tensioneve, por duke shtuar se “kontributi i tij do të ishte edhe më i dobishëm nëse do ta përfundonte luftën në Ukrainë”.
Ky shkëmbim konfirmon përpjekjen e “carit” për t’u paraqitur si një ndërmjetësues i besueshëm dhe i domosdoshëm në Lindjen e Mesme, megjithëse më parë në Siri dhe tani në Iran ka parë pa mundur të bëjë gjë, disfatën ushtarake të dy aleatëve besnikë.
Para telefonatës me Trump-in, duke u takuar me drejtuesit e kompanive energjetike ruse, Putini kishte kujtuar paralajmërimet e Rusisë për rrezikun që çdo veprim destabilizues në rajon të çonte në një krizë të rëndë energjetike me pasoja shkatërruese për ekonominë globale, një skenar që tashmë është materializuar.
“Brenda muajit të ardhshëm, fluksi i naftës nga Ngushtica e Hormuzit mund të ndalet krejtësisht”, kishte thënë Putini, duke bërë një tjetër manovër ndaj Europës. Vetëm pak ditë pasi kishte kërcënuar të ndërpriste furnizimet e gazit për tregun europian, “cari” u shpreh i gatshëm të punonte sërish me Europën, me kusht që qeveritë të pranonin një bashkëpunim “të qëndrueshëm dhe të lirë nga konsiderata politike”. Ai siguroi gjithashtu se do të vazhdonte të furnizonte europianët që i konsideron të besueshëm, si Hungarinë dhe Sllovakinë. Para pushtimit të Ukrainës, Europa blinte nga Moska mbi 40% të gazit të saj, përqindje që në vitin 2025 ishte ulur në 13%.
Janë vetë Shtetet e Bashkuara që e rikthejnë Putin-in në lojë, me njoftimin se po shqyrtojnë një “lehtësim të gjerë të sanksioneve mbi naftën”kundër Rusisë, me vendime të posaçme sipas modelit të përdorur për Indinë, e cila u autorizua të blinte naftë ruse për një muaj pa paguar taksa. Këtë e konfirmuan fillimisht sekretari i thesarit Scott Bessent dhe më pas vetë Trump. Vendimi synon të kundërshtojë rritjen e çmimeve të energjisë, duke shtuar ofertën e naftës dhe gazit për të përballuar bllokimin e Hormuzit.
Sulmi amerikan ndaj Teheranit dhe reagimi iranian kundër vendeve të rajonit, me mbylljen e segmentit të detit mes Gadishullit Arabik dhe Iranit, nga ku kalon një e pesta e naftës dhe gazit botëror, e çuan çmimin e një fuçie mbi 100 dollarë. Një bekim për ministrinë e Financave ruse, e cila për buxhetin e vitit 2026 kishte parashikuar një çmim prej 59 dollarësh, duke llogaritur ulje të shpenzimeve civile dhe rritje taksash për të vazhduar financimin e luftës në Ukrainë.
Sigurisht, është oksigjen afatshkurtër: “Për të pasur një ndikim të rëndësishëm në ekonominë ruse, çmimet duhet të mbeten në këtë nivel për rreth një vit”, shpjegoi Vladimir Milov, ish-zëvendësministër i Energjisë, më pas i rrëzuar dhe tani në mërgim. Por edhe vetëm për kohën e konfliktit aktual, që sipas Trump nuk duhet të zgjasë shumë, Putin synon të kapitalizojë këtë avantazh të papritur. Dhe jo vetëm në planin ekonomik.
Kështu “cari” propozohet si ndërmjetësues dhe aktor i pashmangshëm në Lindjen e Mesme, përpiqet të ruajë lidhjet e tij me Teheranin (ka shprehur tashmë mbështetje të pakushtëzuar për liderin e ri suprem) dhe jo më pak përfiton nga të ardhurat e reja (dhe nga shpërqendrimi i përgjithshëm) për të intensifikuar përpjekjet e luftës kundër Kievit, ku megjithatë gjërat nuk shkojnë aq mirë sa pretendon propaganda e tij. Është si të mbash shumë topa në ajër njëkohësisht, një akt virtuozizmi politik e diplomatik jashtëzakonisht i brishtë dhe me kohëzgjatje të pasigurt.
Do të mjaftonte që Trump të shpallte se “misioni u përmbush”, pavarësisht rezultatit, që kështjella prej letrash e Vladimir Vladimiroviçit të shembej.
