Marrëveshja SHBA-Iran qetëson tregjet globale, bie çmimi i naftës dhe rriten bursat
Tregjet ndërkombëtare reaguan pozitivisht pas nënshkrimit të marrëveshjes kornizë mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Iranit, e cila synon t’i japë fund tensioneve dhe konfliktit në Lindjen e Mesme.
Lajmi u prit me optimizëm nga investitorët, duke sjellë rënie të çmimeve të naftës dhe rritje të ndjeshme në bursat kryesore botërore. Në tregtimin e hershëm të së enjtes, nafta Brent ra me 1.12%, duke u tregtuar me 78.66 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane WTI humbi 1.28%, duke zbritur në 75.81 dollarë për fuçi.
Analistët e lidhin këtë zhvillim me uljen e rrezikut gjeopolitik në rajon dhe pritshmëritë për rikthimin gradual të eksporteve iraniane të naftës në tregjet ndërkombëtare.
Efektet pozitive u reflektuan edhe në tregjet financiare. Indeksi japonez Nikkei 225 u rrit me rreth 5%, duke prekur nivele rekord, ndërsa Kospi i Koresë së Jugut fitoi 5.2%. Rritje shënuan edhe bursat e tjera aziatike, pasi investitorët vlerësuan se marrëveshja do të reduktojë rrezikun e ndërprerjeve në furnizimin global me energji dhe në zinxhirët ndërkombëtarë të tregtisë.
Një nga pikat më të rëndësishme të marrëveshjes është rihapja e Ngushticës së Hormuzit, një korridor strategjik për transportin e naftës në nivel global. Autoritetet kanë bërë të ditur se lundrimi në këtë zonë do të rifillojë gradualisht, ndërsa pritet edhe lehtësimi i kufizimeve ndaj eksporteve iraniane.
Presidenti amerikan Donald Trump konfirmoi nënshkrimin e marrëveshjes gjatë samitit të G7, ndërsa edhe autoritetet iraniane njoftuan zyrtarisht finalizimin e dokumentit.
Marrëveshja përfshin 14 pika kryesore, mes të cilave angazhimin e Iranit për të mos zhvilluar armë bërthamore, krijimin e një fondi prej 300 miliardë dollarësh për rindërtim dhe zhvillim ekonomik, si dhe një periudhë 60-ditore negociatash për finalizimin e detajeve të mbetura.
Megjithëse disa çështje, si programi bërthamor iranian dhe heqja e plotë e sanksioneve, mbeten ende objekt diskutimi, tregjet globale e kanë interpretuar marrëveshjen si një sinjal të fortë stabiliteti dhe uljeje të tensioneve në Lindjen e Mesme.
Ekspertët vlerësojnë se nëse procesi i negociatave vijon sipas planit, marrëveshja mund të ndikojë ndjeshëm në stabilizimin e tregjeve energjetike dhe në forcimin e besimit të investitorëve në ekonominë globale.
