Zjarre masive dhe temperatura deri në 45 gradë! Alarm nga fenomeni “Super El Niño”: Shqipëria ndër më të rrezikuarat në rajon, Kosova me ndikim të veçantë

Një alarm i ri klimatik po ngrihet nga sinoptikanët dhe modelet më të fundit të parashikimit të motit në Europë. Sipas analizave të Qendrës Europiane për Parashikimet Afatmesme të Motit, ECMWF, në horizont mund të shfaqet një periudhë me anomali të forta klimatike, e lidhur me zhvillimin e një episodi të fuqishëm El Niño, i cili në disa raporte po cilësohet si “Super El Niño”.

Sipas këtyre skenarëve meteorologjikë, kjo fazë mund të sjellë temperatura ekstreme, thatësira të zgjatura dhe rritje të rrezikut për zjarre masive në disa rajone të globit, përfshirë edhe Europën Jugore dhe Ballkanin.

Çfarë është “Super El Niño”?

El Niño është një fenomen natyror klimatik që ndodh kur ujërat e Oqeanit Paqësor ngrohen mbi normalen, duke ndikuar në qarkullimin e masave ajrore në të gjithë botën.

Në disa modele të fundit klimatike, për shkak të ndikimit të ngrohjes globale, ky fenomen mund të shfaqë intensitet më të lartë se episodet e zakonshme, duke u referuar si “Super El Niño”.

Ekspertët shpjegojnë se një situatë e tillë mund të ndikojë në rritjen e temperaturave globale dhe në përkeqësimin e kushteve ekstreme të motit në zona të ndryshme.

Europa dhe Ballkani në “vijën e nxehtë”

Sipas projeksioneve aktuale, rajoni i Mesdheut dhe Ballkani konsiderohen ndër zonat më të ndjeshme ndaj valëve të të nxehtit.

Në këtë skenar, Shqipëria dhe Greqia mund të përballen me temperatura shumë të larta gjatë verës, që në disa ditë ekstreme mund të afrohen apo kalojnë pragun e 40–45°C, veçanërisht në zonat e brendshme dhe ato bregdetare gjatë valëve të të nxehtit.

Rritja e temperaturave pritet të shoqërohet edhe me rrezik të shtuar për zjarre në pyje, sidomos në periudha thatësire të zgjatur dhe erëra të forta.

Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe zonat e brendshme të Ballkanit pritet të përballen kryesisht me mungesë reshjesh dhe stres të shtuar për burimet ujore dhe bujqësinë.

Kosova: ndikim i ndryshëm, por jo i përjashtuar

Në rastin e Kosovës, ndikimi i mundshëm lidhet kryesisht me valë të forta të të nxehtit gjatë verës.

Pozita e saj kontinentale dhe e rrethuar nga male mund të krijojë diferenca lokale në temperatura, por në ditët më të nxehta pritet të ketë periudha me vapë të fortë dhe netë tropikale, ku temperaturat nuk zbresin ndjeshëm gjatë natës.

Rreziku i zjarreve dhe thatësirës

Një nga shqetësimet kryesore në skenarët klimatikë të këtij lloji mbetet rritja e rrezikut për zjarre masive në pyje, veçanërisht në rajonet mesdhetare, ku kombinimi i temperaturave të larta, lagështisë së ulët dhe erërave krijon kushte të favorshme për përhapjen e flakëve.

Po ashtu, pritet që disa zona të Ballkanit të përballen me periudha thatësire që mund të ndikojnë në bujqësi dhe furnizimin me ujë.

Ndikimi global

Në nivel global, modelet klimatike parashikojnë që episodet e fuqishme të El Niño-s mund të ndikojnë në rritjen e temperaturave në shumë rajone, përfshirë Amerikën Veriore, Azinë Jugore dhe zonat tropikale, duke sjellë si valë të të nxehtit ashtu edhe reshje ekstreme në disa zona të tjera.

Përfundim

Shkencëtarët theksojnë se skenarë të tillë mbeten parashikime modeluese dhe duhet të lexohen me kujdes, pasi intensiteti dhe ndikimi i El Niño-s ndryshon nga një episod në tjetrin.

Megjithatë, trendi i përgjithshëm i ngrohjes globale po e bën rajonin e Mesdheut dhe Ballkanin gjithnjë e më të ekspozuar ndaj valëve të forta të të nxehtit dhe fenomeneve ekstreme të motit.

Autoritetet meteorologjike dhe institucionet vendore rekomandojnë përgatitje më të mirë për menaxhimin e zjarreve, thatësirës dhe situatave të emergjencës gjatë muajve të verës.